Jak wybrać koła MTB?

Koła MTB należy wybierać z największą starannością, ponieważ odgrywają kluczową rolę w osiągach Twojego roweru MTB. Pamiętaj, że aby rower był dynamiczny, trzeba ograniczyć wagę elementów wirujących. A co jest bardziej masywne i nieustannie w ruchu niż para kół? Oto kilka wskazówek, które pomogą Ci dokonać wyboru.

Standardy

• Rozmiary kół MTB dla roweru dorosłego: 26"; 27,5"; 27,5+ i 29"
• Profile i materiały obręczy
• Typy montażu opon: tubetype (z dętką) lub tubeless
• Typy szprychowania
• Typy piast
• Typy osi kół
• Typy hamulców MTB: V-brake czy tarczowe
• Format Boost

Typy kół

Średnica, obręcz, szprychy i piasta to główne elementy determinujące właściwości pary kół.

Na rynku dostępnych jest kilka średnic kół. Rozmiar 26", który był historycznym standardem, stopniowo traci swoją pozycję na rzecz nowych rozmiarów, w szczególności 27,5", oferującego bardzo zbliżoną manewrowość przy lepszym komforcie, oraz koła MTB 29", cenionego za doskonałą zdolność pokonywania przeszkód i prędkość. Z kolei 27,5+ oferuje lepszą sztywność szprychowania i umożliwia montaż szerszych opon, zapewniając lepszą przyczepność na różnego rodzaju nawierzchniach.

Aby wybrać właściwy rozmiar opony, możesz zapoznać się z naszym poradnikiem: Jak dobrze wybrać opony MTB

Jeśli chodzi o obręcz, warto wiedzieć, że im szersza, tym sztywniejsza i bardziej odporna na obciążenia boczne. Ponadto szeroka obręcz pozwala, przy tej samej oponie, uzyskać większą objętość powietrza, lepiej pochłaniającą nierówności terenu. Im wyższa, tym sztywniejsza i bardziej odporna na obciążenia czołowe. Należy jednak pamiętać, że ma to bezpośredni wpływ na wagę. Bardzo ważne jest zatem dobranie obręczy, której szerokość i wysokość są dostosowane do jazdy MTB. Zazwyczaj aluminiowe, oferujące dobry stosunek wytrzymałości do wagi, dostępne są również modele z karbonu, pozwalające ograniczyć wagę i zwiększyć responsywność przy zachowaniu komfortu i dobrej odporności na uderzenia. Ponadto szprychy są mniej obciążone w porównaniu z kołami aluminiowymi, co pozwala ograniczyć konieczność konserwacji. Budżet na koła karbonowe zaczyna spadać – można znaleźć modele dostosowane do danego zastosowania już od 1000 €.

Tubetype czy Tubeless? Zalety montażu opon Tubeless są niezaprzeczalne: redukcja przebić przez uszczypnięcie, możliwość jazdy przy niższych ciśnieniach w celu zwiększenia przyczepności i komfortu, znaczne zmniejszenie ryzyka przebicia dzięki zastosowaniu uszczelniacza, a także istotny zysk na wadze w przypadku montażu Tubeless Ready. Warto pamiętać, że zawsze istnieje możliwość konwersji pary kół na Tubeless, jeśli nie są takie fabrycznie, dzięki zestawom konwersyjnym.

Szprychowanie zapewnia idealne połączenie między piastą a obręczą w celu przenoszenia mocy, sił hamowania i zmian kierunku; toleruje jednak pewne odkształcenie, aby zapewnić komfort i wytrzymałość. Szprychowanie jest definiowane przez liczbę szprych w kole oraz typ skrzyżowania (splot). Najbardziej klasyczny, a do dziś nadal najbardziej niezawodny, składa się z 32 szprych krzyżowanych po 3 (jedna szprycha zawsze przecina 3 inne), jednak aby odciążyć koła, liczba szprych może być mniejsza, a typ splotu może się różnić w zależności od dyscypliny.

Piasta zawiera łożyska kulkowe umożliwiające obrót koła. Mogą być one typu "stożek/miska" A, wymagającego częstszej konserwacji, ale zazwyczaj niezawodnego w czasie; albo typu "łożysko uszczelnione" B, bezobsługowego (wystarczy wymienić łożysko, gdy jest uszkodzone). Element ten stanowi również interfejs między resztą koła a rowerem zgodnie ze standardem osi. Niektóre marki oferują piasty kompatybilne ze wszystkimi standardami (lub prawie wszystkimi) dzięki zestawom adapterów.

Jeśli chodzi o typ osi kół, należy zauważyć, że standardy ostatnio się mnożą. Wybór stał się zatem bardziej skomplikowany i należy upewnić się co do kompatybilności.

Z przodu najczęściej spotykana jest oś z szybkim zaciskiem 9x100 mm lub oś przelotowa 15x100 mm. Istnieje również oś 15x110 mm, zwana "Boost", stosowana w kołach 27,5+; oś 15x110 mm Predictive Steering przeznaczona wyłącznie do widelca RS1 firmy Rockshox oraz oś 20x110 mm.

Z tyłu najpopularniejsze są osie 9x135 mm lub 12x135 mm, 12x142 mm, 12x148 mm (Boost) lub 12x150 mm.

Wybór kasety jest determinowany przez korpus wolnobiegu koła, dlatego konieczne jest wybranie odpowiedniego, aby zamontować zębatki – zapraszamy do zapoznania się z poradnikiem: Jak wybrać kasetę MTB?

Jeśli chodzi o montaż hamulców, coraz rzadziej spotyka się modele przeznaczone do systemu V-Brake, który ustąpił miejsca hamulcom tarczowym, dla których istnieją dwa standardy mocowania: Center Lock 1 stosowany przez Shimano / DT Swiss (lub AFS przez Fulcrum) oraz 6-śrubowy 2.

Co to jest format Boost?

Nowe geometrie ram rowerów MTB oraz stosowanie coraz szerszych opon w rozmiarze 27,5" lub 29" zmusiły producentów do opracowania nowych standardów. W ten sposób niektóre modele rowerów wymagają osi wydłużonych o kilka milimetrów, zwanych "Boost" – format ten pojawił się w 2015 roku.

Oś przednia przechodzi do rozmiaru 15x110 mm A, a tylna do 12x148 mm B. Linia łańcucha jest również inna (52 mm zamiast 49 mm) C, co wpływa na wymiary suportów i przesunięcia tarcz.

Zalety:

Wyższa sztywność boczna przy kołach 27,5" i 29".

Więcej miejsca dla opon.

Bardziej efektywne geometrie dla 29" lub 27,5+" (krótsze bazy).

Rozwój nowych układów napędowych.

Możliwe jest przystosowanie niektórych par kół z formatu 12x142 z tyłu i 15x100 z przodu do formatu 12x148 i 15x110 za pomocą zestawów konwersyjnych (należy sprawdzić kompatybilność przed zakupem).

Jakie koła do mojego stylu jazdy?

Aby uzyskać jak najbardziej dynamiczny osprzęt, idealnym rozwiązaniem jest znalezienie jak najlżejszej pary kół, która jest wystarczająco wytrzymała do jazdy MTB. Wybór średnicy będzie uzależniony od wzrostu rowerzysty oraz geometrii ramy, a w odniesieniu do pozostałych parametrów zalecamy:

• Trekking
  Na wycieczki trekkingowe klasyczne szprychowanie będzie najbardziej niezawodne. Obręcz o szerokości od 20 do 24 mm zapewni dobry kompromis między wytrzymałością a komfortem.

• Cross-Country
  Na wyjazdy XC, jeśli zależy Ci na osiągach, rozważ koła karbonowe, ale znajdziesz też bardzo dobre koła aluminiowe z małą liczbą szprych, aby ograniczyć wagę. Aby priorytetem była wydajność i lekkość, wybierz model szerszy niż 24 mm.

• All-Mountain / Enduro
  Możesz wybrać klasyczne szprychowanie dla niezawodności lub nieco mniej gęste, aby zyskać na dynamice. Obręcz o szerokości od 28 do 35 mm zapewni Ci cały komfort i wytrzymałość niezbędną do tej dyscypliny.

• DH / Freeride
  W przypadku DH / Freeride klasyczne szprychowanie będzie niemal obowiązkowe, aby ograniczyć ryzyko uszkodzenia. Wszystko to na obręczy o szerokości 28 mm i więcej, dla maksymalnej objętości opony.

• VTTAE
  W przypadku tej dyscypliny koła są specyficzne – profil obręczy jest dość szeroki, od 30 mm i więcej, oraz grubszy. Szprychy są przewymiarowane i bardziej wytrzymałe. Piasty są również bardziej odporne, aby wytrzymać moment obrotowy silnika i większe obciążenia.