Jak wybrać oświetlenie do roweru?

Niezależnie od Twojej dyscypliny — MTB, Szosa, Turystyka, Miasto — zamontowanie dobrego oświetlenia na rowerze jest kluczowe, zarówno po to, by być widzianym, jak i by widzieć. Moc, autonomia, umiejscowienie i rozmiar to elementy, które należy wziąć pod uwagę. Ale niełatwo się zorientować wśród mnóstwa produktów i różnych jednostek miar stosowanych przez producentów. Oto wskazówki, które pomogą Ci wybrać odpowiedni sprzęt.

WŁAŚCIWOŚCI OŚWIETLENIA

• Różne jednostki miary: luks, lumen;
• Różne rodzaje oświetlenia: żarówka klasyczna, halogenowa, LED;
• Rodzaje zasilania: baterie, akumulatory ładowalne, dynamo, VAE;
• Tryby oświetlenia;
• Tryby montażu.

WSZYSTKO O OŚWIETLENIU

RÓŻNE JEDNOSTKI MIARY

W zależności od producenta i produktu, moc oświetlenia może być wyrażona w luksach lub lumenach. Obie te wartości nie odnoszą się do tego samego pojęcia, lecz się uzupełniają. Lumen (lm) to jednostka mocy mierząca strumień świetlny, jaki może wytwarzać oświetlenie we wszystkich kierunkach. Wartość ta jest taka sama niezależnie od odległości oświetlanego obiektu i może być podawana dla diody LED lub dla samego oświetlenia. W tym przypadku wartość jest niższa, ponieważ światło traci moc przechodząc przez soczewkę, ale jest to wartość najbardziej miarodajna, gdyż to ona jest postrzegana przez ludzkie oko.

Natomiast Luks (lx) to jednostka mierząca natężenie oświetlenia powierzchni (drogi, drzewa itp.), czyli ilość lumenów przypadającą na metr kwadratowy. Wartość ta zmienia się zatem w zależności od odległości od źródła światła, ale także od jakości soczewki. Konkretnie: 1 luks = 1 lumen/m². Wartość w luksach jest zazwyczaj mierzona w odległości 1 lub 10 metrów.

Należy również wspomnieć o Kandeli, która wyraża natężenie świetlne u źródła. Jednak ta jednostka jest coraz rzadziej stosowana przez producentów sprzętu.

Jeśli dane są podawane wyłącznie w luksach, ważne jest, aby znać odległość, w jakiej ta wartość jest obliczana. Warto też poznać średnicę wiązki, gdy źródło znajduje się w odległości 1 lub 10 metrów, aby znaleźć oświetlenie najlepiej dopasowane do Twojego zastosowania. Dwa oświetlenia mogą wyświetlać tę samą liczbę luksów w odległości 10 metrów, a różnić się liczbą lumenów. W takim przypadku dodatkowe lumeny pozwalają na uzyskanie szerszej wiązki, aby pokryć większy obszar.

300 lumenów / 28 luksów w odległości 10 m

500 lumenów / 28 luksów w odległości 10 m

Dodatkowa moc może służyć, w zależności od przypadku i potrzeb, do oświetlania dalej, szerzej lub obu naraz. Mocne oświetlenie ma na celu oświetlenie drogi lub ścieżki na odległość co najmniej 20 metrów, ale musi też oświetlać jej boki, aby mieć jak najbardziej kompletny i bezpieczny widok. Trudnością jest uzyskanie wystarczająco szerokiej wiązki bez nadmiernego rozpraszania światła przy zachowaniu mocnego oświetlenia w części centralnej.

RODZAJE OŚWIETLENIA

Istnieją trzy rodzaje świateł:

Żarówka klasyczna jest najtańsza, ponieważ jej technologia jest najprostsza. Jednak moc jest często ograniczona, a jakość oświetlenia niska.
Można ją znaleźć już tylko w modelach z najniższego segmentu cenowego.

Żarówka halogenowa może pracować w wyższej temperaturze niż żarówki klasyczne, co czyni ją wydajniejszą od lamp standardowych. Jest jednak bardzo energochłonna i jest stopniowo zastępowana przez diody LED.

Żarówki LED stanowią obecnie standard. Mają znacznie dłuższą żywotność (ok. 100 000 h) i mogą wytwarzać więcej światła niż żarówki halogenowe lub standardowe, zużywając przy tym mniej energii.

Jeśli żarówka dostarcza mocy, wiązka światła jest formowana przez soczewkę lub reflektor.

Przy użyciu klasycznego reflektora nie ma prawdziwej kontroli światła. Żarówka świeci bezpośrednio na zewnątrz, co daje mało efektywny wynik. Ten typ reflektora stosowany jest wyłącznie w produktach podstawowych.

W przeciwieństwie do klasycznego reflektora, soczewka pozwala na kontrolę światła, aby uzyskać bardzo piękne rozproszenie lub przeciwnie — bardzo jasny punkt centralny, w zależności od celu oświetlenia.

Wreszcie możliwe jest użycie nowoczesnego reflektora, w którym dioda LED umieszczona jest poziomo, skierowana bezpośrednio w stronę lustra. Pozwala to na maksymalną kontrolę wiązki, a nawet tworzenie kilku wiązek z jednej żarówki.

Rodzaj zasilania

Światła bateryjne (ładowalne lub nie, w zależności od modelu) stanowią proste i ekonomiczne rozwiązanie. Choć są kompaktowe i lekkie, ich ograniczona autonomia w połączeniu z brakiem wskaźnika naładowania wymaga dużej czujności ze strony użytkownika, aby nie zostać bez światła w trakcie trasy. Ponadto, ze względu na tę ograniczoną autonomię, oświetlenie to często ma niewielką moc. Należy je zatem rezerwować do okazjonalnego użytku na krótkich trasach, najlepiej w oświetlonych strefach.

Światła z akumulatorem ładowalnym, najczęściej przez USB, mają znacznie większą autonomię i/lub pozwalają zasilać mocniejsze oświetlenie. Ich zaletą jest możliwość szybkiego i łatwego ładowania (np. w biurze, za pomocą zwykłego kabla USB). Należy zauważyć, że w przypadku najpotężniejszych modeli akumulator może być zewnętrzny. Cięższy i bardziej pokaźny, pozwala za to na umieszczenie go w oddalonym miejscu (rama, plecak), aby zachować dobrą dystrybucję ciężaru, zwłaszcza w przypadku oświetlenia kaskowego.

Światła dynamowe niewiele mają wspólnego z tymi używanymi w przeszłości. Rolkowy piasty na tylnym kole stopniowo zanika, ponieważ ma wadę w postaci tworzenia tarcia spowalniającego rower i dostarczania jedynie słabego oświetlenia przy małej prędkości, a nawet gasienia się, gdy rowerzysta się zatrzymuje. Dynamo jest teraz coraz częściej umieszczane w przedniej piaście i łączone z kondensatorem umożliwiającym pozostanie oświetlenia włączonego nawet na postoju. Rozwiązanie to spotykane jest głównie w rowerach miejskich i turystycznych.

Wreszcie większość miejskich rowerów elektrycznych wyposażona jest w specjalne światła VAE. Pobierają one energię z akumulatora roweru. Oprócz ciągłego działania — to znaczy również na postoju — światła te mają tę zaletę, że dostosowują się nie tylko do oświetlenia otoczenia, aby być skuteczne zarówno w dzień, jak i w nocy, ale także do prędkości rowerzysty. Niektóre są nawet połączone z dźwigniami hamulców, aby sygnalizować hamowanie. W każdym przypadku należy zadbać o kompatybilność z systemem napędu.

Należy zauważyć, że światła bateryjne i akumulatorowe są zdejmowane, natomiast światła dynamowe i VAE są zazwyczaj mocowane bezpośrednio na rowerze.

TRYBY OŚWIETLENIA

Oświetlenie oferuje coraz więcej trybów, aby dostosować się do każdej sytuacji: w zależności od tego, czy chcesz być widziany, czy widzieć, czy jedziesz w oświetlonej strefie miejskiej, czy w lesie, w ciągu dnia (aby przyciągnąć uwagę innych użytkowników drogi) lub w nocy...

Ogólnie rzecz biorąc, tryby stałe są bardziej wskazane do oświetlania drogi, podczas gdy tryby migające słabiej oświetlają, ale lepiej przyciągają uwagę innych pojazdów. Są też mniej energochłonne, zapewniając lepszą autonomię oświetlenia. Przy wyborze oświetlenia dokładnie rozważ różne tryby, a przede wszystkim moc i autonomię związaną z każdym z nich. Nie ma sensu wybierać oświetlenia oferującego mnóstwo opcji, jeśli na przykład wykonujesz tylko krótkie przejazdy w strefie miejskiej.

Istnieją również światła rowerowe z radarem. Te modele wysokiej klasy mogą być podłączone do rowerowych liczników GPS i dostosowują się do ruchu drogowego. Intensywność wiązki światła zmienia się w zależności od prędkości roweru, innych pojazdów i natężenia światła otoczenia. Światło świeci mniej lub bardziej daleko, gdy zwalniasz lub parkujesz.

GDZIE I JAK MOCOWAĆ MOJE ŚWIATŁA?

Przede wszystkim oto co przewidują przepisy dotyczące oznakowania rowerów:

• Co najmniej 1 żółte/białe światło i 1 biały katadiopter z przodu;
• Co najmniej 1 tylne czerwone światło i 1 czerwony katadiopter z tyłu. Kąt oświetlenia musi wynosić co najmniej 120°;
• Co najmniej 1 pomarańczowy katadiopter na każdym pedale i po bokach (szprychy lub opony).

Kodeks drogowy nie precyzuje wymogów dotyczących mocy oświetlenia ani zasilania elektrycznego.

Następnie, w praktyce, małe oświetlenia mocowane są w większości przypadków za pomocą silikonowej opaski pozwalającej na łatwe przyczepianie i zdejmowanie oraz dopasowanie do większości rowerów.
Bardziej mocne i przez to większe oświetlenia wymagają zazwyczaj mocowania za pomocą opaski, najczęściej bez użycia narzędzi.
W zależności od przypadku, oświetlenia dostarczane są z jednym lub kilkoma systemami mocowania, z adapterami dostępnymi w zestawie lub jako opcja.

Tylne oświetlenie może być mocowane w zależności od przypadku na sztycy siodła (najczęściej), tylnych widełkach, bagażniku, błotnikach, plecakach lub torbach podsiodłowych wyposażonych w pętelkę.

Z przodu, jeśli mocowanie na kierownicy jest najczęstszym rozwiązaniem dla zdejmowanych świateł, to światła dynamowe i VAE montowane są zazwyczaj przy widelcu. Możliwe jest również mocowanie niektórych świateł na kasku, co pozwala kierować wiązkę w stronę, w którą patrzysz — idealne na krętych trasach. Optymalne rozwiązanie to połączenie oświetlenia na kasku tworzącego jak najdalszy punkt świetlny z oświetleniem na kierownicy zapewniającym jak najszerszą wiązkę.

JAKIE OŚWIETLENIE DO MOJEGO ZASTOSOWANIA?

W mieście, jeśli jeździsz wyłącznie po dobrze oświetlonych drogach, wystarczy zestaw prostych świateł z trybem stałym i migającym, o mocy 5–10 lumenów z tyłu i 20–30 lumenów z przodu.
Jeśli rower używasz okazjonalnie, światła bateryjne w zupełności wystarczą. W przypadku codziennego użytku (commuting) i/lub długich dystansów, naturalnym wyborem będą światła z akumulatorem ładowalnym, najlepiej przez USB.
Jeśli Twoja trasa obejmuje słabiej oświetlone odcinki (trasy na obszarach podmiejskich), tylne oświetlenie o mocy ok. 20–50 lumenów oraz przednie o mocy 30–200 lumenów, z różnymi trybami stałymi i migającymi, zapewnią optymalne bezpieczeństwo i dobre oświetlenie jezdni.
W każdym przypadku, jeśli parkujesz rower na ulicy, wybieraj łatwo zdejmowane światła i zabieraj je ze sobą po przypięciu roweru na zamek. Oświetlenie rowerowe często pada łupem złodziei.

Do roweru szosowego, priorytetem jest mocne oświetlenie tylne, aby kierowcy widzieli Cię z daleka i mieli czas na reakcję, zwłaszcza na drogach z ograniczeniem do 80 km/h. Moc 100 lumenów to minimum, aby zapewnić widoczność na kilkaset metrów.

Z przodu, oświetlenie o mocy 200–800 lumenów z główną wiązką oświetlającą daleko (co najmniej 100 metrów) oraz wiązką boczną to pewne i skuteczne rozwiązanie. Znajdziesz modele do 1500 lumenów, jeśli szukasz pełnego komfortu. W takim przypadku zadbaj o prawidłowe ustawienie oświetlenia, aby nie oślepiać innych użytkowników drogi jadących z naprzeciwka.

Do MTB zaleca się montaż silniejszego światła przedniego, ponieważ priorytetem jest jak najdalsze i najszersze oświetlenie w celu jak najlepszego przewidywania trajektorii. 500 lumenów to minimum, naprawdę komfortowo jest od 1000 lumenów, a najpotężniejsze modele oferują 2000 lumenów. Idealnie jest połączyć oświetlenie na kierownicy z lampką na kasku, aby zapewnić jak najszersze pole widzenia.

Z tyłu oświetlenie o mocy 10 do 50 lumenów wystarczy w większości przypadków, jeśli jeździsz wyłącznie po ścieżkach zamkniętych dla ruchu samochodowego.