Jak wybrać koła do roweru szosowego?

Odgrywając ważną rolę w osiągach roweru szosowego, koła należy wybierać z najwyższą starannością. Warto wiedzieć, że aby rower był dynamiczny, trzeba zmniejszyć masę elementów będących w ruchu obrotowym: co jest większe i nieustannie obraca się niż para kół? Oto wskazówki, które pomogą Ci dokonać właściwego wyboru.

Standardy

• Rozmiar kół szosowych, dla roweru dorosłego: 650 lub 700
• Profile i materiały obręczy
• Rodzaje szprychowania
• Rodzaje piast
• Rodzaj hamulca: szczękowy czy tarczowy

Rodzaje kół

Obręcz, piasta i szprychy to trzy elementy, które determinują specyfikę pary kół.

Wysokość obręczy

Zasada działania obręczy jest dość prosta: im wyższa a, tym jest cięższa, sztywniejsza i bardziej aerodynamiczna; im niższa b, tym jest lżejsza, bardziej zwrotna i wygodna. Jednak lekkość niekoniecznie jest idealna na każdej trasie – bezwładność generowana przez masę obręczy może okazać się przydatna na płaskim terenie, gdzie ważna jest wysoka średnia prędkość. W zależności od dyscypliny „idealna" obręcz to zatem odpowiedni kompromis między wysokością a masą.

Szerokość obręczy

Szeroka obręcz umożliwia montaż szerszych opon, oferując lepszy opór toczenia, większą stabilność, lepszą przyczepność i dodatkowy komfort. Obecna generacja oferuje szerokości obręczy od 17 do 21 mm (szerokość wewnętrzna między haczykami c) do montażu opon o szerokości od 25 mm.

Węższa opona zamontowana na wąskiej obręczy nie jest już zgodna z obecnym standardem, ale zapewnia kompatybilność z szerszą gamą ram rowerowych i zacisków hamulcowych. Wybór opony przedniej jest uwarunkowany widelcem, natomiast dla tylnego koła – ramą. Informacje te są dostarczane przez producentów tych komponentów. Należy dokładnie je sprawdzić z wyprzedzeniem.

Ustandaryzowany i zunifikowany na poziomie międzynarodowym pomiar ETRTO jest najbardziej wiarygodny przy wyborze opony. Należy również wziąć pod uwagę szerokość obręczy. Poniżej tabela przedstawiająca kompatybilność najczęstszych szerokości.

Materiał obręczy

Koła są najczęściej wykonane z aluminium, aby poprawić stosunek wytrzymałości do masy i oczywiście dla opanowanego budżetu. Coraz częściej spotyka się jednak modele z włókna węglowego na wysokich profilach obręczy, aby zmniejszyć całkowitą masę, a także uzyskać większą sztywność, choć w wyższej cenie.

Niektórzy producenci oferują hybrydy obręczy węglowej z aluminiową bieżnią hamulcową, co pozwala ograniczyć ryzyko przegrzewania się i zapewnić wyższe bezpieczeństwo.

Hamowanie szczękami czy tarczami?

Hamulce tarczowe mają kilka zalet: lepszą siłę hamowania w każdych warunkach atmosferycznych, brak zużycia powierzchni obręczy oraz koniec problemów z utleniającymi się lub zacinającymi linkami. Zapewniają większe bezpieczeństwo podczas hamowania.

Z drugiej strony hamulce tarczowe są cięższe niż hamulce szczękowe i dodają dodatkowej masy do roweru. Ponadto ten rodzaj hamulców wymaga bardziej rygorystycznej konserwacji i bardziej specyficznych regulacji, co może utrudniać serwisowanie roweru.

Tubetype, Tubeless czy Tubeless Ready?

Wywodzące się bezpośrednio ze świata MTB, koła Tubeless lub Tubeless Ready pozwalają jeździć przy niższych ciśnieniach w celu zwiększenia przyczepności i komfortu, zmniejszają ryzyko przebicia dzięki dodaniu płynu uszczelniającego, oferują znaczny zysk masy w przypadku montażu Tubeless Ready i zapewniają mniejszy opór toczenia. Technologia ta wymaga kół kompatybilnych (UST w Mavic, 2-Way Fit w Campagnolo…) lub umożliwiających montaż specjalnej taśmy na obręcz. W każdym przypadku koła te pozostają kompatybilne z klasycznymi oponami z dętką.

Tubeless Ready wymaga bezwzględnie dodania płynu uszczelniającego, natomiast Tubeless montuje się bez płynu. Dziś opona Tubeless Ready jest najbardziej rozpowszechniona, ponieważ oferuje dobry kompromis między szczelnością a masą. Ten montaż bez dętki to jeden z najlepszych usprawnień do wykonania w rowerze, gdyż znacząco zmienia jego zachowanie.

Szprychowanie

Szprychowanie ma z pewnością najważniejszą rolę w kole. Zapewnia doskonałe połączenie między piastą a obręczą, przenosząc moc, siły hamowania i zmiany kierunku, a jednocześnie toleruje pewne odkształcenia, aby zapewnić komfort i wytrzymałość. Szprychowanie definiuje się przez liczbę szprych w kole i rodzaj ich skrzyżowania (splatanie). Najbardziej klasyczne i nadal najbardziej niezawodne składa się z 32 szprych krzyżowanych po 3 (jedna szprycha zawsze krzyżuje się z 3 innymi), ale aby odchudzić koła, liczba szprych może być zmniejszona, podobnie jak rodzaj splatania.

Piasta

Piasta zawiera system łożyskowania. Może być typu: „stożek/miska" a wymagającego regularniejszej konserwacji, ale zazwyczaj niezawodnego w czasie; lub typu „łożysko uszczelnione" b bez konserwacji (prosta wymiana łożyska gdy jest uszkodzone).

Wybór kasety zależy od korpusu wolnobiegu koła, dlatego konieczne jest wybranie właściwego, aby zamontować zębatki – zapraszamy do zapoznania się z poradnikiem Jak wybrać kasetę do roweru szosowego.

Jakie koła do mojej dyscypliny?

Dla wspinaczy uwielbiających gwałtowne przyspieszenia w wyjściach z zakrętów, lekkie koła o niskim profilu dla maksymalnej dynamiki są idealne do podjazdów na przełęcze.

Jeśli szukasz pary kół wszechstronnych, zalecamy wybranie niskiego profilu lub do 35 mm, w zależności od tego, czy szukasz kół dynamicznych, czy z lekkim efektem bezwładności na płaskich odcinkach.

Jeśli to raczej trasy płaskie i średnia prędkość nadają rytm Twoim wyjazdom, wysoki profil około 50 mm, a więc koła nieco cięższe niż przeciętne, pomogą Ci być jak najbardziej regularnym, nie penalizując Cię, gdy spróbujesz ucieczki.

Od 80 mm profilu są to koła dość ekskluzywne, zazwyczaj zoptymalizowane pod kątem zawodów triathlonowych lub jazdy na czas.