Hoe kiest u uw MTB-trapas?

MTB-trapas drievoudig, dubbel of enkelvoudig? As Hollowtech II, GXP of BB30? Het is makkelijk verdwalen in deze jungle van standaarden... Hier is wat u op weg helpt.

De standaarden

• De types assen: Hollowtech, GXP, BB30,...
• Het aantal tandwielen: 1, 2 of 3
• De compatibiliteit met het aantal versnellingen: 9, 10, 11 of 12
• De cranklengte: 165, 170 of 175 mm
• De Q-Factor
• De tandverdeling

De types trapassen

Het eerste element om rekening mee te houden bij de keuze van een trapas is de trapasstandaard van uw frame. Afhankelijk van de merken bestaan er verschillende asstandaarden. Om u te helpen identificeren wat u nodig heeft, is hier de lijst van de meest voorkomende:

In het geval dat de trapas deel uitmaakt van de trapasstandaard:

• a Octalink 2e versie: cilindrische as, 8 groeven van 9 mm lang.
• b Vierkante ISO: vierkante conische as van 12,5 mm aan het uiteinde van de as.

In het geval dat de trapas deel uitmaakt van het trapasgeheel, ook wel doorgaande as genoemd:

Hollowtech II, X-type, Megaexo As met een diameter van 24 mm a.	GXP As met een diameter van 22 mm aan de linkerkant b1, 24 mm aan de rechterkant b2.	BB30 As met een diameter van 30 mm c.
SRAM Dub As met een diameter van 28,99 mm c.	PRAXIS M30 As met een diameter van 28 mm aan de linkerkant e1, 30 mm aan de rechterkant e2.

HERINNERING: voor een mountainbike met een schroeftype trapasstandaard BSC, in het geval van Hollowtech II, X-type, Megaexo en GPX zijn er 2 aslenghtes afhankelijk van de trapasstandaard van het frame. De as kan ongeveer 115 mm zijn voor een trapasstandaard van 68/73 mm of ongeveer 130 mm voor een standaard van 83 mm.

Let op, bij Fat Bikes bestaan er 2 standaarden voor de aslengthte van de trapas, die verschillen afhankelijk van de lengte van de achterwieias.

Wat het aantal tandwielen betreft, is de huidige trend om het aantal tandwielen aan de voorzijde te beperken en het aantal versnellingen aan de achterzijde te verhogen. Door het aantal tandwielen aan de voorzijde te verminderen, elimineert u dubbele versnellingen en verbetert u de levensduur van de transmissie. Vandaag de dag is de ultieme transmissie de 1x12 versnellingen: progressieve verhoudingen, geen dubbele versnellingen, eenvoudiger, betrouwbaarder en lichter.

Net als de rest van de transmissie is het trapas ontworpen om te werken onder een versnellingsstandaard; u kunt dus geen trapas van 9 versnellingen combineren met een 10-versnellingstransmissie, bijvoorbeeld.

U heeft de keuze uit meerdere cranklengtes van 165, 170 en 175 mm. Het is belangrijk een cranklengte te hebben die evenredig is aan de lengte van uw benen.

Om de juiste cranklente voor u te vinden, is hier de berekening:

• Beenlengte van minder dan 81 cm: cranks van 165 mm.
• Beenlengte tussen 81 en 86 cm: cranks van 170 mm.
• Beenlengte van meer dan 86 cm: cranks van 175 mm.

Wij herinneren u er echter aan dat het hefboomeffect groter is met langere cranks, waardoor u minder kracht moet uitoefenen; omgekeerd, als ze kort zijn, heeft u minder weg af te leggen om een volledige omwenteling van de trapas te maken, wat het verhogen van de trapfrequentie vergemakkelijkt. Maar dit verschijnsel is niet gemakkelijk merkbaar voor een amateur.

Voor sommige modellen heeft u ook de keuze van de afstand tussen de twee montagepunten van de pedalen, de zogenaamde Q-Factor*. De gemiddelde waarde is ongeveer 170 mm. Boven de gemiddelde waarde is het trapas bijzonder breed voor meer stabiliteit op de fiets; eronder is het smaller om het trappen te vergemakkelijken.

LET OP: sommige frames accepteren geen trapas met een te kleine Q-Factor, omdat de cranks dan tegen de kettenstreben van uw frame zouden botsen.

De tandverdeling van trapassen werkt omgekeerd aan die van cassettes: hoe minder tanden het tandwiel heeft, hoe minder kracht u moet leveren om de cranks rond te draaien. Ideaal voor klimmen!

Welk trapas voor mijn rijstijl?

Bij vervanging van een trapas heeft u niet noodzakelijk keuze buiten de kwaliteit en het tandaantal. De keuze hangt immers af van het type trapasstandaard (compatibiliteit met de as) en het aantal tandwiel(en)/versnellingen dat wordt bepaald door de versnellingshandels en de deraillieurs.

Als u vanaf nul begint:

• Toertocht
  Voor toertochten biedt een dubbel tandwiel u maximale veelzijdigheid met een tandverdeling van 24/36 en een cassette van 11/36. 

• Cross-Country
  Voor Cross-Country ritten zal een competitiesporter de efficiëntie en betrouwbaarheid waarderen van een enkelvoudig tandwiel van 32 tanden en een 11-versnellings cassette 10/42 of 11/42, of zelfs 12 versnellingen. Kies bij voorkeur een hardtail mountainbike met dit type montage voor meer reactievermogen.

• All-Mountain / Enduro
  Voor All-Mountain of Enduro met uw fullsuspension mountainbike kiest u ofwel voor betrouwbaarheid met een 11-versnellings enkelvoudig tandwiel van 30 tanden, ofwel voor veelzijdigheid met een dubbel tandwiel in 24/38 en een cassette 11/36.

• DH / Freeride
  Voor DH / Freeride is de montage van een enkelvoudig tandwiel tussen 32 en 38 tanden met kettinggeleider vanzelfsprekend voor de betrouwbaarheid.