Hoe kiest u uw fietsverlichting?

Wat uw rijstijl ook is - MTB, Wielrennen, Reizen, Stedelijk -, het installeren van goede verlichting op uw fiets is essentieel, zowel om gezien te worden als om te zien. Vermogen, autonomie, plaatsing en omvang zijn allemaal elementen waarmee rekening moet worden gehouden. Maar het is niet eenvoudig de weg te vinden tussen de veelheid aan producten en de verschillende meeteenheden die door fabrikanten worden gebruikt. Hier vindt u hulp bij het selecteren van de juiste uitrusting.

DE KENMERKEN VAN DE VERLICHTING

• De verschillende meeteenheden: Lux, lumen;
• De verschillende verlichtingstypen: klassieke lamp, halogeen, LED;
• De voedingstypes: batterijen, oplaadbare accu's, dynamo, e-bike;
• De verlichtingsmodi;
• De installatiemethoden.

ALLES BEGRIJPEN OVER VERLICHTING

DE VERSCHILLENDE MEETEENHEDEN

Afhankelijk van de fabrikanten en producten kan het vermogen van een verlichtingstoestel worden uitgedrukt in Lux of Lumen. Deze twee gegevens verwijzen echter niet naar hetzelfde begrip maar zijn complementair. Zo is de Lumen (lm) een vermogensmeting die de lichtflux meet die de verlichting in alle richtingen kan produceren. Deze waarde is dezelfde ongeacht de afstand tot het verlichte object, en kan worden gegeven voor de Led of voor de verlichting zelf. In dat geval is de waarde lager omdat licht aan vermogen verliest bij het passeren van de lens, maar het is de meest eerlijke waarde omdat het de waarde is die door het menselijk oog wordt waargenomen.

De Lux (lx) daarentegen is een eenheid die de belichting van een oppervlak meet (een weg, een boom, …), d.w.z. de hoeveelheid lumen per vierkante meter. Deze waarde varieert dus afhankelijk van de afstand tot de lichtbron, maar ook van de kwaliteit van de lens. Concreet: 1 lux = 1 lumen/m². De Lux-waarde wordt gewoonlijk gemeten op een afstand van 1 of 10 meter(s).

Men moet ook de Candela vermelden, die de lichtintensiteit aan de bron uitdrukt. Maar deze eenheid wordt steeds minder gebruikt door fabrikanten van uitrusting.

Als gegevens alleen in Lux worden meegedeeld, is het belangrijk te weten op welke afstand deze waarde wordt berekend. Het is eveneens interessant de diameter van de lichtbundel te kennen wanneer de bron op 1 of 10 meter staat, om de verlichting te vinden die het best geschikt is voor uw gebruik. Zo kunnen twee verlichtingen hetzelfde aantal Lux op 10 meter tonen, terwijl ze verschillen in het aantal Lumen. In dat geval zorgen de extra lumen voor een bredere bundel om een groter gebied te bestrijken.

300 Lumen / 28 Lux op 10m

500 Lumen / 28 Lux op 10m

Extra vermogen kan zo, afhankelijk van de situatie en de behoeften, dienen om verder, breder of beide te verlichten. Krachtige verlichting heeft tot doel de weg of het pad te verlichten op een afstand van minimaal 20 meter, maar moet ook de zijkanten verlichten voor een zo volledig en veilig mogelijk zicht. De uitdaging is dan een bundel te verkrijgen die breed genoeg is zonder het licht te veel te verspreiden en een sterke verlichting in het centrale deel te behouden.

DE TYPEN VERLICHTING

Er zijn drie soorten lichten:

De klassieke lamp is de meest betaalbare omdat de technologie het eenvoudigst is. Maar het vermogen is vaak beperkt en de verlichting van lage kwaliteit.
Ze is alleen nog te vinden in instapmodellen.

De halogeenlamp kan werken op een hogere temperatuur dan klassieke lampen, waardoor hij efficiënter is dan standaardlampen. Hij verbruikt echter veel energie en wordt daardoor geleidelijk vervangen door Led's.

LED-lampen zijn tegenwoordig de norm. Ze hebben namelijk een veel langere levensduur (ca. 100.000 uur) en kunnen meer licht produceren dan halogeen- of standaardlampen, terwijl ze minder energie verbruiken.

Als de lamp het vermogen levert, wordt de lichtbundel gevormd door de lens of een reflector.

Met een klassieke reflector is er eigenlijk geen lichtcontrole. De lamp schijnt rechtstreeks naar buiten, wat een weinig efficiënt resultaat geeft. Dit type reflector wordt alleen gebruikt in basisproducten.

In tegenstelling tot de klassieke reflector maakt de lens het mogelijk het licht te controleren, om een prachtige kleurovergang te creëren of juist een zeer helder centraal punt, afhankelijk van het doel van de verlichting.

Ten slotte is het mogelijk een moderne reflector te gebruiken, waarbij de Led horizontaal is geplaatst en rechtstreeks op de spiegel is gericht. Dit zorgt voor maximale controle over de bundel en maakt het zelfs mogelijk meerdere bundels te creëren vanuit één lamp.

Het type voeding

Batterijverlichting (oplaadbaar of niet, afhankelijk van het model) biedt een eenvoudige en economische oplossing. Hoewel compact en licht van gewicht, vereist de beperkte autonomie in combinatie met het ontbreken van een laadindicator echter grote waakzaamheid van de gebruiker om te voorkomen dat hij onderweg zonder licht komt te zitten. Bovendien heeft deze verlichting door de beperkte autonomie vaak een beperkt vermogen. Ze zijn dan ook voorbehouden voor occasioneel gebruik op korte ritten, bij voorkeur in verlichte gebieden.

Oplaadbare acculichten, meestal via USB, hebben een veel langere autonomie en/of kunnen een krachtigere verlichting voeden. Ze hebben het voordeel snel en eenvoudig opgeladen te kunnen worden (bijvoorbeeld op kantoor met een eenvoudige USB-kabel). Let op: bij de krachtigste modellen kan de accu extern zijn. Zwaarder en omvangrijker, maar als tegenprestatie kan hij worden verplaatst (frame, rugzak) om een goede gewichtsverdeling te behouden, met name voor helmverlichting.

Dynamoverlichting heeft weinig meer gemeen met die uit het verleden. De wieldynamo op het achterwiel verdwijnt geleidelijk omdat hij het nadeel heeft wrijving te veroorzaken die de fiets vertraagt en bij lage snelheid slechts zwakke verlichting biedt of zelfs uitschakelt wanneer de fietser niet meer rijdt. De dynamo bevindt zich tegenwoordig steeds vaker in de voornaaf en is gekoppeld aan een condensator die de verlichting ook in stilstand aan laat blijven. Een oplossing die met name te vinden is op stads- en reisfietsen.

Tot slot zijn de meeste elektrische stadsfietsen uitgerust met specifieke e-bike lichten. Deze halen hun energie uit de fietsaccu. Naast continu functioneren – d.w.z. ook in stilstand – hebben deze lichten het voordeel zich niet alleen aan te passen aan de omgevingslichtheid om zowel overdag als 's nachts effectief te zijn, maar ook aan de snelheid van de fietser. Sommige zijn zelfs verbonden met de remhendels om een rembeweging aan te kondigen. In alle gevallen moet u goed letten op de compatibiliteit met uw aandrijfsysteem.

Het is belangrijk op te merken dat hoewel batterij- en accuverlichting verwijderbaar zijn, dynamo- en e-bikeverlichting doorgaans rechtstreeks op de fiets wordt bevestigd.

DE VERLICHTINGSMODI

Verlichting biedt steeds meer verlichtingsmodi om zich aan elke situatie aan te passen: afhankelijk van of u gezien wilt worden of wilt zien, of u rijdt in een verlicht stedelijk gebied of in een bos, overdag (om de aandacht van andere weggebruikers te trekken), of 's nachts...

Over het algemeen zijn vaste modi beter geschikt om te zien, terwijl knippermodi minder goed verlichten maar beter de aandacht van andere voertuigen trekken. Ze verbruiken ook minder energie, waardoor uw verlichting langer meegaat. Let bij de keuze van uw verlichting goed op de verschillende modi en vooral voor elk van deze modi op het bijbehorende vermogen en de autonomie. Het heeft geen zin te kiezen voor verlichting met een veelheid aan opties als u bijvoorbeeld alleen korte ritten maakt in een stedelijk gebied.

Er bestaan ook fietslichten met radar. Deze high-end modellen kunnen worden verbonden met GPS-fietscomputers en passen zich zo aan het verkeer aan. De intensiteit van de lichtbundel varieert afhankelijk van de snelheid van de fiets, andere voertuigen en de omgevingslichtheid. Het licht verlicht meer of minder ver wanneer u afremt of stilstaat.

WAAR EN HOE BEVESTIG IK MIJN LICHTEN?

Eerst en vooral is hier wat de regelgeving voorziet op het gebied van fietsmarkering:

• Minimaal 1 geel/wit voorlicht en 1 witte retroreflector aan de voorkant;
• Minimaal 1 rood achterlicht en 1 rode retroreflector aan de achterkant. De verlichtingshoek moet minimaal 120° zijn;
• Minimaal 1 oranje retroreflector op elk pedaal en aan de zijkanten (spaken of banden).

De verkeersregelgeving geeft geen details over het verlichtingsvermogen of de elektrische voeding.

Vervolgens, op praktisch vlak, worden kleine verlichtingen in de meeste gevallen bevestigd met een siliconenband waarmee ze zeer gemakkelijk aan- en afgehaakt kunnen worden en die past op de meeste fietsen.
Krachtigere en dus omvangrijkere verlichtingen vereisen gewoonlijk een bevestiging met een klem, meestal gereedschapsloos.
Afhankelijk van het geval worden verlichtingen geleverd met een of meerdere bevestigingssystemen, met adapters die standaard meegeleverd of als optie beschikbaar kunnen zijn.

Achterlichten kunnen naargelang het geval worden bevestigd op de zadelpen (meest gangbaar), de achtersteunen, de bagagedrager, de spatborden, rugzakken of zadeltassen met een lus.

Aan de voorkant, als bevestiging op het stuur het meest gebruikelijk is voor verwijderbare verlichting, worden dynamo- en e-bike lichten gewoonlijk gemonteerd ter hoogte van de vork. Het is ook mogelijk bepaalde verlichtingen op de helm te bevestigen, waardoor de bundel gericht kan worden op de plek die u bekijkt, ideaal op kronkelende parcoursen. De optimale oplossing is een helmverlichting te combineren die het verste verlichtingspunt creëert met een stuurverlichting die de breedst mogelijke bundel biedt.

WELKE VERLICHTING VOOR MIJN RIJSTIJL?

In de stad, als u alleen rijdt op goed verlichte wegen, is een eenvoudig lichtenset met een vaste modus en een knippermodus, en 5 tot 10 lumen achteraan en 20 tot 30 lumen vooraan perfect geschikt.
Als u uw fiets slechts occasioneel gebruikt, zijn batterijlichten ruim voldoende. Bij dagelijks gebruik (woon-werkverkeer) en/of op lange afstanden zal de keuze voor oplaadbare acculichten, bij voorkeur via USB, vanzelfsprekend zijn.
Als uw traject minder verlichte gedeelten bevat (ritten in peri-urbane zones), zullen een achterlicht van ongeveer 20 tot 50 lumen en een voorlicht tussen 30 en 200 lumen, met verschillende vaste en knippermodi, optimale veiligheid en goede wegverlichting garanderen.
In alle gevallen, als u uw fiets op straat parkeert, geeft u de voorkeur aan gemakkelijk verwijderbare lichten en neemt u ze mee wanneer u uw fiets met een slot heeft vastgezet. Fietslichten zijn vaak het doelwit van dieven.

Voor de wegfiets geeft u de voorkeur aan een krachtig achterlicht zodat automobilisten u van ver zien en de tijd hebben te anticiperen, met name op wegen beperkt tot 80 km/u. Een vermogen van 100 lumen is het minimum om zichtbaarheid op enkele honderden meters te garanderen.

Aan de voorkant is verlichting van 200 tot 800 lumen met een primaire bundel die ver verlicht (minimaal 100 meter) en een secundaire bundel die de zijkanten verlicht een veilige en efficiënte oplossing. U vindt modellen tot 1.500 lumen als u totaal comfort zoekt. In dat geval moet u uw verlichting goed positioneren om tegemoetkomende weggebruikers niet te verblinden.

Voor MTB wordt aanbevolen een krachtiger voorlicht te installeren, omdat de prioriteit is om zo ver en zo breed mogelijk te zien om trajecten zo goed mogelijk te anticiperen. 500 lumen is een minimum, vanaf 1000 lumen zit u echt comfortabel, waarbij de krachtigste modellen 2.000 lumen bieden. Combineer idealiter een verlichting op het stuur met een lamp op de helm om het breedst mogelijke gezichtsveld te garanderen.

Achteraan zal verlichting van 10 tot 50 lumen in de meeste gevallen voldoende zijn als u alleen rijdt op wegen die gesloten zijn voor gemotoriseerd verkeer.