Hoe kiest u uw racefiets­zadel?

Een van de elementen die een prachtige rit op de mooiste wegen kan bederven: het fietszadel. De verwachtingen en ervaringen verschillen per lichaamsbouw van de fietser, maar hier zijn enkele tips om wat meer duidelijkheid te brengen in het enorme aanbod van modellen.

De standaarden

• Het profiel: afgerond, plat, semi-afgerond
• Het centraal kanaal: zonder, uitgesneden of doorboord
• De breedte
• Het materiaal van de rails: titanium, staal, aluminium, carbon, ...

De typen zadels

Het is belangrijk te benadrukken dat het niet mogelijk is u te bevestigen dat een bepaald model u per definitie zal passen. Alleen een test tijdens meerdere ritten van verschillende duur met verschillende instellingen maakt het mogelijk een model te valideren. Toch volgt hier wat er over het algemeen naar voren komt, zowel van gebruikers als van fabrikanten.

Zadels voor de racefiets kunnen worden ingedeeld in drie vormen:

Afgerond

Over het algemeen gewaardeerd voor lange afstanden en door fietsers op zoek naar comfort. Het gewicht is vaak beter verdeeld en de vorm beperkt irritatie op de lange duur.

Plat

Ontworpen voor korte afstanden en/of intensieve inspanning. Gewaardeerd voor wedstrijden waarbij regelmatige houdingsveranderingen vereist zijn..

Semi-afgerond

Om veelzijdige zadelmodellen aan te bieden, wordt vaak een tussenvorm tussen afgerond en plat aangeboden.

Om de druk op het perineale gebied te beperken, kunnen sommige zadels beschikken over een kanaal op het centrale gedeelte van het zadel. Dit kanaal kan eenvoudig uitgesneden zijn a om de druk te verminderen, of zelfs volledig doorboord zijn b om de druk op die plek volledig op te heffen. Let op: dit type zadel is niet voor iedereen geschikt; de druk wordt niet volledig weggenomen maar verdeeld over andere zones van het zitvlak.

Centraal kanaal: Vol, Uitgesneden of Doorboord?

Om gevoelloosheid te beperken, bevatten veel modellen een perineale ontlasting.

Uitgesneden kanaal (Flow): 

Een centraal gleufje vermindert de druk op de zachte weefsels. Dit is het ideale compromis als u het perineale gebied wilt ontlasten zonder het steungevoel te verliezen. Het vermijdt het "randeffect" dat sommige fietsers ervaren bij volledig doorboorde zadels. 

Typisch profiel: Fietser met gemiddelde souplesse, vatbaar voor lichte gevoelloosheid, maar die een gestabiliseerde en stabiele zitpositie waardeert.

Doorboord zadel (Open):

Een volledige spleet elimineert elk contact op het perineale gebied en verbetert de ventilatie. Als u last heeft van ernstige gevoelloosheid of chronische urogenitale pijn.

De opening zorgt voor luchtcirculatie, waardoor de ophoping van warmte en vocht wordt beperkt (factoren van huidirritaties). Flexibiliteit: doordat de schaal "gesplitst" is in twee delen, biedt het vaak een lichte zijdelingse buiging die de bekkenbewegingen tijdens het trappen kan volgen.

Typisch profiel: Fietser die zeer soepel is en het bekken ver naar voren kantelt (lage aerodynamische positie), of fietser die gevoelig is voor zenuwcompressie..

Hoe een keuze maken? 

Kenmerk	Vol zadel	Uitgesneden kanaal	Doorboord zadel
Drukverlichting	Laag	Matig	Maximaal
Gewichtsverdeling	Optimaal (groot oppervlak)	Evenwichtig	Geconcentreerd op de zitbeenderen
Stabiliteit van de zitpositie	Maximale	Zeer goed	Goed (afhankelijk van de stijfheid van de schaal)
Ventilatie	Geen	Laag	Uitstekend

De zadelbreedte

Deze hangt vaak af van twee kenmerken: de breedte van uw bekken en uw positie op de fiets.

De breedte van uw bekken heeft direct invloed op de afstand tussen de steunpunten van uw zitbeen*, dat wil zeggen de 2 contactpunten met uw zadel. Bij een breed bekken wordt aanbevolen een iets breder zadel dan gemiddeld te nemen en omgekeerd. De klassieke breedte van een zadel ligt rond de 135 mm.

De positie op de fiets heeft ook invloed op de zadelbreedte. De verdeling van uw gewicht over het zadel, het stuur en de pedalen verschilt namelijk afhankelijk van of u een sportieve of meer rechtopstaande positie aanneemt. Hoe meer u rechtop zit, hoe meer gewicht op het zadel rust; in dat geval wordt aanbevolen een iets breder zadel te kiezen. Let op: een te breed zadel kan de pedaalbeweging hinderen en op den duur wrijving aan de binnenkant van de dijen veroorzaken, en wordt dus niet aanbevolen voor sportief gebruik van de racefiets

De zadellengte

Deze wordt bepaald door twee categorieën: korte zadels en lange zadels:

Korte zadels, met een lengte van minder dan 250 mm, maken het eenvoudiger om snel een positie te vinden en bieden meer bewegingsruimte bij het naar achteren gaan op de fiets tijdens een steile afdaling. Bovendien wrijft een kort zadel bij het dansen minder langs de dijen.

Ter informatie: alle merken bieden korte zadels aan en de nieuwigheden van de belangrijkste merken zijn voornamelijk op deze productcategorie gericht.

Lange zadels, met een lengte van meer dan 250 mm, zijn ideaal voor ritten waarbij de positie weinig varieert. Deze zadels zijn favoriet bij professionele renners, omdat zij hun optimale positie op een lang zadel kunnen vinden en zo op het zadel kunnen schuiven afhankelijk van het verloop van de wedstrijd (op de zadelneus bij sterke versnellingen / naar achteren op het zadel om de dijen te strekken).

Tot slot is het niet ongebruikelijk hetzelfde zadelmodel aan te treffen met verschillende soorten rails. Naast het gewichtsvoordeel dat elk materiaal kan bieden, zal het type rails ook meer of minder comfort bieden:

1. Titanium: het meest comfortabel met een beperkt gewicht
2. Staal: relatief comfortabel
3. Aluminium: relatief licht
4. Carbon: het lichtste, met bovendien een uitstekende schok- en trillingsdempende werking

Let op: carbonrails zijn doorgaans ovaal en niet rond, ze vereisen daarom een zadelpen met een compatibele zadelklem:

Welk zadel kiezen?

Nogmaals, het is moeilijk u iets met zekerheid te zeggen, maar ter samenvatting vindt u hier een leidraad.

Voor sportief fietsgebruik op de racefiets is een semi-afgerond zadel met een klassieke breedte (ca. 135 mm) afhankelijk van de breedte van uw bekken over het algemeen geschikt. Een plat zadel is ook uitstekend geschikt voor renners die regelmatig van positie willen wisselen

Voor recreatief fietsen of een eenvoudige fietstocht zou een afgerond zadel met een klassieke of iets bredere breedte afhankelijk van uw bekken geschikt moeten zijn.

Als u last heeft van pijn in het perineale gebied, zou een zadel met een uitgesneden of doorboord kanaal het probleem moeten oplossen.

Als u er ondanks deze adviezen niet in slaagt een model te vinden waarmee u pijnvrij kunt rijden, wordt aanbevolen een specialist in houdingsanalyse te raadplegen.

Veelgestelde vragen?

Waarom kiezen voor een kort zadel (Short-fit)? Korte zadels (minder dan 250 mm) worden steeds populairder in de wedstrijdsport. Ze maken het mogelijk langer een agressieve en aerodynamische positie aan te houden door de druk op de zadelneus bij maximale romp­kanteling te verminderen.

Is gelrembourrage onmisbaar voor comfort? Niet noodzakelijk. Bij lange ritten kan een te zachte bekleding (dik gel) inzakken en uiteindelijk de gevoelige zones samendrukken. Voor regelmatig gebruik is een harde hoogdichtheidsschuim op de lange duur vaak comfortabeler dan een te soepel gel.

Wat is de levensduur van een fietszadel? Een zadel is niet eeuwig. De schaal verliest uiteindelijk zijn spanning en filterende werking. Gemiddeld, afhankelijk van het materiaal en uw gewicht, wordt aangeraden om de doorbuiging van uw zadel te controleren om de 15.000 tot 20.000 km.

Moet ik mijn zadel naar voren kantelen om pijn te verminderen? In het algemeen moet een zadel perfect horizontaal staan (controleer met een waterpas). Een overdreven naar voren hellend zadel (neerwaartse neus) laat de fietser wegglijden, waardoor de armen en knieën overbelast worden. Als u het moet kantelen om geen pijn meer te voelen, dan is het model of de zadelhoogte niet geschikt.

Is een doorboord zadel minder stevig? Nee. Fabrikanten compenseren de centrale opening door het gebruik van stijvere materialen op de zijwanden (geïnjecteerd carbon, versterkt nylon) en strategisch gepositioneerde rails om de structurele integriteit van het zadel te behouden.

Verzwakt de centrale opening de bekleding? De bekleding van een doorboord zadel is ontworpen om dichter te zijn op de steunzones (de zijkanten) om niet naar de opening te zakken. Het is zeldzaam dat deze sneller slijt dan bij een vol zadel, mits u kiest voor een kwaliteitsmerk.

Kan een doorboord zadel gebruikt worden bij mountainbiken? Ja, dat is zeker mogelijk, maar let op spatten van modder of water die via de centrale opening naar boven kunnen komen. Veel "Open" MTB-modellen integreren een net of een dunne bescherming om dit ongemak te vermijden terwijl de voordelen van de ontlasting behouden blijven.

Waarom gebruiken sommige profs nog volle zadels? Sommige renners geven de voorkeur aan een ultrastabiel platform om de krachtoverbrenging te maximaliseren zonder enige vervorming van de schaal. Het is ook een kwestie van lichaamsbouw: een smalle bekken en een beperkte bekkenkanteling maken het perineale gebied minder kwetsbaar voor compressie.